Γκόμα, στις 13/06/2026
ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΠΡΟΣΕΥΧΗ
« Αδιαλείπτως προσεύχεσθε » (Α΄ Θεσσαλονικείς 5 :17)
Ποια είναι η αφετηρία του πνευματικού αγώνα και κατ΄ επέκταση της πνευματικής ζωής του Ορθοδόξου χριστιανού; Η προσευχή! Πολλοί άνθρωποι, ακόμα και θρησκευόμενοι, θεωρούν την προσευχή κάτι το πολύ απλό ή μάλλον απλοϊκό. Άλλοι πνιγμένοι από τις επίγειες μέριμνες είτε την έχουν ξεγράψει από την καθημερινότητά τους είτε την περιορίζουν σε ένα βιαστικό Σταυρό πριν τον ύπνο. Τι είναι όμως πραγματικά η προσευχή. Δύσκολο να δώσουμε κάποιον ορισμό. Οι Πατέρες της Εκκλησίας διδάσκουν ότι υπάρχουν πολλές καταστάσεις και τρόποι προσευχής που όλοι είναι ωφέλιμοι όταν η προσευχή γίνεται με ταπείνωση και ταιριάζουν στις ποικίλες πνευματικές καταστάσεις των προσευχομένων. Το «μνήσθητί μου Κύριε» του ληστή ανοίγει τον Παράδεισο. Το «ο Θεός ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ» του Τελώνη μας δικαιώνει. Τα δάκρυα της πόρνης χαρίζουν την άφεση. Τα μύρα των Μυροφόρων οδηγούν στη Θεοπτία. Η μελέτη της Αγ. Γραφής στην αποκάλυψη ουρανίων μυστηρίων. Η με ευχαριστία υπομονή των θλίψεων στη δόξα μαρτυρίου.
Εκθέτουμε στη συνέχεια με απλά λόγια, όπως τα λέμε στους αδελφούς της Αφρικής, τη διδαχή της Επισκοπής μας σχετικά με την προσευχή, πιστεύοντας ότι θα είναι και γενικότερα ωφέλιμη:
«Προσευχή σημαίνει, να απευθύνεσαι παρακλητικά συνεχώς, μέρα και νύκτα, στον Θεό Πατέρα όλων μας και Δημιουργό, στον Κύριο ημών Ιησού Χριστό, στο Πανάγιο Πνεύμα, στην Παναγία Μητέρα του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού και Μητέρα όλων μας, στους Αγγέλους του Θεού, στους Αγίους μας, για σένα και για τους άλλους. Να ικετεύεις είτε με προσευχές της Εκκλησίας μας είτε με λόγια μέσα από την καρδιά σου.
Για όλα τα θέματα και προβλήματα που σε απασχολούν να προσεύχεσαι αδιάκοπα.
Κάθε πρόβλημα δικό σου ή του άλλου να το κάνεις θέμα προσευχής.
Να δοξολογείς και να ευχαριστείς τον Θεό για τις Ευεργεσίες Του. Να εργάζεσαι πνευματικά χωρίς να παραμελείς τη σωματική εργασία.
Να κάνεις αγαθοεργίες, να βοηθάς καθημερινά τους φτωχούς, τα άπορα και πεινασμένα παιδιά. Να συμβάλεις στην διάδοση της Ορθοδοξίας με όλη σου την προθυμία. Να οδηγείς τους άλλους στον Χριστό, στην Εκκλησία Του. Η «διακονία του πλησίον» καθώς και η «διακονία του λόγου», θεωρείται προσευχή.
Ύψιστη βαθμίδα προσευχής είναι να εκκλησιάζεσαι, να παρακολουθείς τις Ιερές Ακολουθίες, κυρίως να συμμετέχεις στις Θείες Λειτουργίες και στα Μυστήρια της Εκκλησίας. Να συγχωρείς τους άλλους με όλη σου την καρδιά.
Να μελετάς την Αγία Γραφή, ιδίως την Καινή Διαθήκη και τα βιβλία της Ορθόδοξης Εκκλησίας ( Πατερικά, Λειτουργικά, Υμνολογικά, κλπ.).
Να έχεις πολύ αγάπη (εξ’ όλης καρδίας) στον Τριαδικό Θεό, στην Παναγία, στους Αγγέλους του Θεού ( τον φύλακά σου Άγγελο, κλπ.), στους Αγίους, στους Ορθοδόξους Χριστιανούς και σε κάθε άνθρωπο. Να έχεις δε βαθειά αφοσίωση στην Ορθόδοξη Εκκλησία.
Να είσαι ταπεινός και θα ελκύσεις τη χάρη του Θεού.
Να βιάζεις τον εαυτόν σου να εκτελεί κάθε θεάρεστο έργο και να εξομολογείσαι τις αμαρτίες σου σε Ιερέα της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Μην αφήνεις την άκαιρη ντροπή να εμποδίσει την άφεση των αμαρτιών σου.
Να κοινωνάς τακτικά σύμφωνα με τις οδηγίες του Πνευματικού σου. Να ζητάς από τον Χριστό να σε συγχωρεί για τα γνωστά και άγνωστα αμαρτήματά σου. Να μην κατακρίνεις τον αδελφό σου ούτε να κρίνεις τους άλλους διότι Άλλος είναι ο «Κριτής ζώντων και νεκρών». Όχι μόνο να μην κάνεις μάγια, αλλά και να απομακρύνεσαι από αυτά γιατί είναι έργα του διαβόλου. Για κάθε πρόβλημά σου οφείλεις να προσεύχεσαι και να καταφεύγεις μόνον στον Θεό και στην Εκκλησία Του. Μείνε μακρυά από κάθε τι δήθεν «πνευματικό» ή «ιαματικό» που γίνεται «εκτός» Εκκλησίας.
Να αγαπάς κάθε δημιούργημα του Θεού και τα ζώα ακόμα. Να μην τα βασανίζεις.
Να μην σπαταλάς τα αγαθά που σου δίνει ο Θεός, μήτε να τα χρησιμοποιήσεις μόνον για τον εαυτό σου, αλλά να ελεείς γενναιόδωρα τους πτωχούς, αυτούς που στερούνται. Με τον τρόπο αυτό τον κάνεις το Χριστό φίλο σου.
Να επισκέπτεσαι τους αρρώστους και τους φυλακισμένους. Να στηρίζεις τα ορφανά παιδιά και τις χήρες που έχουν ανάγκη.
Nα παρηγοράς τους αρρώστους και γενικά όσους υποφέρουν.
Να προσεύχεσαι για κάθε άνθρωπο, για τους ζώντες και τους κεκοιμημένους.
Να μιλάς πάντα για τον Θεό και για τις ευεργεσίες Του στον άνθρωπο.
Να δείχνεις έμπρακτη συμπόνια και συμπάθεια σε κάθε βασανισμένο και πονεμένο άνθρωπο, όποιος και αν είναι.
Να είσαι ευγνώμων στον Θεό, αλλά και στους ανθρώπους που σε ευεργετούν πνευματικά και υλικά.
Να προσεύχεσαι ιδιαιτέρως για τους ευεργέτες σου.
Να ψέλνεις όσα τροπάρια και ύμνους μπορείς. Είναι έργο αγγελικό.
Να κάνεις λίγες μετάνοιες και να νηστεύεις.
Να αγωνίζεσαι να μην αμαρτάνεις.
Να μετανοείς για τα αμαρτήματα και σφάλματά σου.
Να έχεις πίστη στον Θεό και εμπιστοσύνη στην Πρόνοιά του.
Να έχεις πολύ ευλάβεια στην Παναγία μας, περισσότερο από όλους τους Αγίους. Να παρακαλάς καθημερινά την Παναγία μας να σε βοηθά σε κάθε στιγμή της ζωής σου. Να βοηθά κάθε άνθρωπο και όλο τον κόσμο.
Όλα αυτά θεωρούνται προσευχή.
( Από τις Κατηχήσεις μας στην Αφρική)
† Ο Γκόμας και Μεγάλου Κίβου Τιμόθεος
ΠΗΓΗ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ
