Ελληνορωμαϊκά!

Τετάρτη 25 Μαρτίου 2026

Γεώργιος Αποστολάκης, 25η Μαρτίου 1821: Η δύναμη που δεν φαίνεται, η πίστη που ελευθερώνει

Η 25η Μαρτίου δεν είναι απλώς μια ιστορική επέτειος. Δεν είναι μόνο η ανάμνηση μιας εθνικής εξέγερσης. Είναι κάτι βαθύτερο: είναι η μαρτυρία ενός τρόπου υπάρξεως. Είναι η απόδειξη ότι η ελευθερία ενός λαού δεν γεννιέται πρώτα στα πεδία των μαχών, αλλά στις καρδιές που πιστεύουν.

Διότι, αν δει κανείς με τα μέτρα του κόσμου, η Επανάσταση του 1821 δεν έπρεπε να πετύχει.

Ένας μικρός, φτωχός, ανοργάνωτος λαός, χωρίς κράτος, χωρίς τακτικό στρατό, χωρίς μέσα, χωρίς συμμάχους στην αρχή — απέναντι σε μια αυτοκρατορία αιώνων.

Κι όμως, πέτυχε. Γιατί; Η απάντηση δεν βρίσκεται στην αριθμητική των δυνάμεων. Βρίσκεται στην πίστη.

Η λογική λέει «αδύνατον», η πίστη λέει «γενηθήτω»

Ας διδαχθούμε από την Παλαιά Διαθήκη: η ιστορία του λαού του Θεού δεν εξηγείται με τα κριτήρια του ορθολογισμού.

Ο Δαβίδ δεν νίκησε τον Γολιάθ επειδή ήταν ισχυρότερος. Τον νίκησε γιατί πήγε «ἐν ὀνόματι Κυρίου».

Ο Γεδεών δεν πολέμησε με στρατό ισχυρό. Ο Θεός μάλιστα του τον μείωσε, για να φανεί ότι η νίκη δεν είναι ανθρώπινη.

Ο Μωυσής δεν άνοιξε την Ερυθρά Θάλασσα με σχέδιο. Την άνοιξε με υπακοή.

Και ο ψαλμωδός το διακηρύσσει καθαρά: «Οὗτοι ἐν ἅρμασι καὶ οὗτοι ἐν ἵπποις, ἡμεῖς δὲ ἐν ὀνόματι Κυρίου Θεοῦ ἡμῶν μεγαλυνθησόμεθα».

Αυτή είναι η γραμμή της πίστεως. Αυτή είναι και η γραμμή του 1821.

Οι αγωνιστές του 1821 δεν πολεμούσαν μόνοι

Δεν ήταν απλώς γενναίοι. Ήταν πιστοί.

Πριν τη μάχη, εξομολογούνταν. Κοινωνούσαν. Προσεύχονταν. Η επίκληση «Υπέρ Πίστεως και Πατρίδος» δεν ήταν σύνθημα. Ήταν βίωμα.

Ο Κολοκοτρώνης, ο Μακρυγιάννης, οι ανώνυμοι αγωνιστές δεν είχαν την ψευδαίσθηση ότι θα νικήσουν με τις δικές τους δυνάμεις.

Ήξεραν ότι, αν νικήσουν, θα είναι γιατί ο Θεός θα δώσει τη νίκη. Και αυτό ακριβώς έγινε.

Το λάθος της εποχής μας: πιστεύουμε στις δυνάμεις μας

Σήμερα, ζούμε την αντίστροφη πορεία.

Έχουμε μέσα, τεχνολογία, οργάνωση, γνώσεις. Και όμως, φοβόμαστε περισσότερο από ποτέ. Γιατί; Γιατί μετατοπίσαμε το κέντρο της εμπιστοσύνης μας.

Από τον Θεό πήγαμε στον άνθρωπο. Από την πίστη πήγαμε στον ορθολογισμό. Από την προσευχή, στον σχεδιασμό.

Και έτσι, ενώ εξωτερικά ισχυροποιούμαστε, εσωτερικά αποδυναμωνόμαστε. Ο ψαλμωδός όμως προειδοποιεί: «Ἐὰν μὴ Κύριος φυλάξῃ πόλιν, εἰς μάτην ἠγρύπνησεν ὁ φυλάσσων».

Η ελευθερία δεν διατηρείται με δύναμη, αλλά με χάρη

Η ιστορία του 1821 δεν είναι μόνο παρελθόν. Είναι μέτρο και για το παρόν.

Αν θέλουμε να παραμείνουμε ελεύθερο έθνος, δεν αρκεί η ισχύς, η διπλωματία ή η οικονομία. Χρειάζεται κάτι βαθύτερο: να επιστρέψουμε στην πηγή της δύναμης. Και αυτή η πηγή είναι η πίστη.

Το ίδιο ισχύει και για τον καθένα μας προσωπικά. Οι μεγάλες μάχες της ζωής δεν κερδίζονται μόνο με ικανότητες. Κερδίζονται όταν ο άνθρωπος πάψει να στηρίζεται στον εαυτό του και αρχίσει να στηρίζεται στον Θεό.

Να ξαναβρούμε το πνεύμα του 1821

Η 25η Μαρτίου δεν είναι για να καμαρώνουμε. Είναι για να συγκρινόμαστε.

Δεν μας καλεί απλώς να θυμηθούμε τους αγωνιστές. Μας καλεί να τους μοιάσουμε.

Να εγκαταλείψουμε το πνεύμα της αυτάρκειας και του ψυχρού ορθολογισμού που κυριαρχεί στην εποχή μας.

Να ξαναβρούμε την απλότητα της πίστεως. Την εμπιστοσύνη στον Θεό. Την επίκληση της θείας βοήθειας σε κάθε αγώνα.

Γιατί τότε, και μόνο τότε, μπορεί να γίνει ξανά το «αδύνατο» δυνατό.

Αν θέλουμε ελευθερία, δεν αρκεί να έχουμε δύναμη. Πρέπει να έχουμε πίστη. Και αν θέλουμε να νικήσουμε, πρέπει πρώτα να μάθουμε να γονατίζουμε.