«ΠΟΛΕΜΟΣ ΣΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΜΕΣΣΙΑ;»
Η μεσσιανική ρητορική Netanyahu και ο κίνδυνος μιας αποκαλυπτικής γεωπολιτικής.
"We will make it to the return of the Messiah, but this will not happen next Thursday." - Netanyahu
Οι πρόσφατες δηλώσεις του Ισραηλινού πρωθυπουργού Benjamin Netanyahu δεν περιορίζονται σε μια συνηθισμένη γεωπολιτική ανάλυση της σύγκρουσης με το Iran.
Σε δημόσιες τοποθετήσεις και μηνύματά του, ο πόλεμος παρουσιάζεται με όρους που παραπέμπουν σε ιστορική και ακόμη και μεσσιανική προοπτική: ως μια σύγκρουση που μπορεί να ανοίξει έναν νέο δρόμο για τη Μέση Ανατολή και να φέρει μια εποχή «λύτρωσης» από τις απειλές που αντιμετωπίζει το Ισραήλ.
Η χρήση τέτοιων εκφράσεων δεν είναι απλώς ρητορική υπερβολή. Στην εβραϊκή πολιτική παράδοση η έννοια της λύτρωσης και της έλευσης του αναμενόμενου Μεσσία συνδέεται με την ιστορική αποκατάσταση και ασφάλεια του λαού του Ισραήλ. Όταν όμως τέτοιες έννοιες μπαίνουν στο λεξιλόγιο μιας σύγχρονης στρατιωτικής σύγκρουσης, η πολιτική αποκτά μια επικίνδυνη διάσταση.
Η αντιπαράθεση μεταξύ Israel και Iran δεν παρουσιάζεται πλέον μόνο ως σύγκρουση ισχύος. Τείνει να εμφανίζεται ως ιστορική αναμέτρηση καλού και κακού, ως ένα γεγονός που μπορεί να αλλάξει την πορεία της ιστορίας.
Και εδώ βρίσκεται ο κίνδυνος.
Η κλασική γεωπολιτική βασίζεται στον υπολογισμό συμφερόντων και στην αποφυγή ανεξέλεγκτων συγκρούσεων. Η μεσσιανική ρητορική, αντίθετα, οδηγεί συχνά σε μια λογική όπου ο πόλεμος εμφανίζεται ως αναγκαίο βήμα για μια «ιστορική αποστολή».
Όταν η πολιτική αρχίζει να μιλά τη γλώσσα της αποκαλυπτικής προσδοκίας, τότε η διπλωματία υποχωρεί και η κλιμάκωση μοιάζει σχεδόν αναπόφευκτη.
Το πραγματικό ερώτημα λοιπόν δεν είναι μόνο στρατιωτικό. Είναι αν η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή παραμένει μια υπόθεση ψυχρού γεωπολιτικού υπολογισμού —
ή αν αρχίζει να μετατρέπεται σε πόλεμο που τροφοδοτείται από μεσσιανικές προσδοκίες και αποκαλυπτικές αφηγήσεις.
Η ιστορία έχει δείξει ότι οι πιο επικίνδυνοι πόλεμοι δεν αρχίζουν όταν οι ηγέτες υπολογίζουν ψυχρά τη δύναμή τους — αλλά όταν πιστεύουν ότι υπηρετούν την ίδια την ιστορία ή ακόμη και τον Θεό.
