Στυλιανός Καβάζης
«Η βασιλεία η εμή ουκ έστιν εκ του κόσμου τούτου»
«Ο Ιησούς Χριστός δεν έχει κανένα πλεονέκτημα έναντι του Τζένγκις Χαν. Γιατί αν είσαι αρκετά δυνατός, αρκετά αδίστακτος, αρκετά ισχυρός, το κακό θα νικήσει το καλό».
~Βενιαμίν Νετανιάχου~
Υπάρχουν στιγμές στην ιστορία όπου ο λόγος αποκαλύπτει περισσότερα από όσα ίσως επιδιώκει. Η πρόσφατη δήλωση του πρωθυπουργού του Ισραήλ Βενιαμίν Νετανιάχου δεν είναι απλώς μια ατυχής σύγκριση αλλά ένα παράθυρο σε μια κοσμοθεωρία όπου η ισχύς δεν είναι εργαλείο, αλλά κριτήριο αλήθειας.
Και εδώ βρίσκεται το προφανές πρόβλημα.
Διότι όταν τίθεται δίπλα-δίπλα ο Κύριος Ιησούς Χριστός με έναν από τους μεγαλύτερους σφαγείς όλων των εποχών τον Μογγόλο Τζένγκις Χαν, δεν πρόκειται για σύγκριση προσώπων, αλλά για σύγχυση κόσμων. Ο ένας δεν ήρθε να κυριαρχήσει, αλλά να θυσιαστεί. Ο άλλος δεν θυσιάστηκε, αλλά κατέκτησε. Αν αυτοί οι δύο «ζυγίζονται» με το ίδιο μέτρο, τότε έχει ήδη χαθεί το ίδιο το μέτρο.
Η λογική ότι «αν είσαι αρκετά δυνατός, το κακό θα νικήσει το καλό» είναι μια ξεκάθαρη παραίτηση από την ίδια την έννοια της δικαιοσύνης. Είναι η μετατροπή της ιστορίας σε δικαστήριο όπου δικαιώνεται όποιος επιβιώνει. Αλλά αν αυτό ήταν αλήθεια, τότε κάθε τυραννία θα ήταν εκ των πραγμάτων και δικαιοσύνη.
Η χριστιανική θεολογία, όμως, γεννήθηκε ακριβώς από την ανατροπή αυτής της ιδέας. Ο Σταυρός το κατεξοχήν σύμβολο ήττας γίνεται νίκη. Και η Ανάσταση δεν είναι απλώς ένα γεγονός πίστης, αλλά η διάψευση της αρχής ότι η ισχύς έχει τον τελευταίο λόγο.
Πού βρίσκονται οι αυτοκρατορίες του Μογγόλου Πολέμαρχου;Στη σκόνη της ιστορίας.
Πού βρίσκεται ο Χριστός;Στην πίστη, στη λατρεία, στη συνείδηση αιώνων.Αν λοιπόν τίθεται το ερώτημα «ποιος νίκησε;», η απάντηση δεν μετριέται σε εδάφη ή στρατούς, αλλά σε διάρκεια αλήθειας. Και εκεί η απάντηση είναι σαφής η βία επιβάλλεται, αλλά δεν θεμελιώνει,ο Χριστός δεν επέβαλε, αλλά θεμελίωσε.Παραμένει παρών, λατρευόμενος, ζωντανός μέσα στην Εκκλησία Του, νικώντας όχι δια της βίας, αλλά δια της Αναστάσεως.
Η ρήση λοιπόν ότι «το κακό νικά όταν είναι αρκετά ισχυρό» είναι προϊόν πνευματικής τύφλωσης. Διότι αν το κακό μπορούσε να νικήσει τελεσίδικα, τότε ο θάνατος θα ήταν ο τελικός κυρίαρχος. Αλλά ο θάνατος νικήθηκε. Και μαζί του κατέρρευσε κάθε φιλοσοφία που θεοποιεί την ισχύ.Εν κατακλείδι η συγκεκριμένη ρητορική που υψώνει τη δύναμη ως τελικό κριτήριο, θυμίζει περισσότερο λόγο που προετοιμάζει την αποδοχή της αυθαιρεσίας παρά λόγο που υπερασπίζεται την ηθική, ειδικότερα εάν συνδυαστεί με τα λόγια του Ισραηλινού πρωθυπουργού την προηγούμενη εβδομάδα περί επιστροφής του Μεσσία κ.ο.κ. Όταν η ισχύς παρουσιάζεται ως αναγκαία προϋπόθεση του δικαίου, τότε εύκολα μετατρέπεται και σε υποκατάστατό του.
Και υπάρχει και κάτι ακόμη, βαρύ και αδιαμφισβήτητο όταν εκφέρεται τέτοιος λόγος, ενώ την ίδια στιγμή αντλείται στήριξη πολιτική, οικονομική,στρατιωτική,διπλωματική, ηθική από λαούς που κατά πλειοψηφία ομολογούν τον Χριστό, τότε ο λόγος αυτός δεν είναι απλώς κυνικός. Είναι και ύβρις. Διότι δεν μπορείς να στηρίζεσαι σε μια παράδοση και να υπονομεύεις τον πυρήνα της.Η ιστορία μας έχει διδάξει ότι κάθε εποχή που θεοποίησε τη δύναμη, αργά ή γρήγορα βρέθηκε αντιμέτωπη με τα όριά της.
Γιατί η δύναμη μπορεί να επιβληθεί, αλλά δεν μπορεί να απαντήσει στο βαθύτερο ερώτημα του ανθρώπου,τι είναι αληθινά δίκαιο;
Και αν τελικά τίθεται το ερώτημα, «ποιος νίκησε;», η απάντηση δεν δίνεται στα πεδία των μαχών, αλλά στον κενό Τάφο.Ο Τζένγκις Χαν κατέκτησε τον κόσμο και τον έχασε.Ο Κύριος Ιησούς Χριστός φάνηκε να χάνει τον κόσμο και τον κέρδισε.Αυτή είναι η κρίση της ιστορίας.
Αυτή είναι η κρίση της αιωνιότητας.
Υ.Γ Καθώς πλησιάζει η Μεγάλη Εβδομάδα των Παθών, οι "σταυρωτές" θα πολλαπλασιάσουν τις επιθέσεις τους, προσπαθώντας να θάψουν το φως και να επιβάλουν την ισχύ ως τελικό κριτήριο. Μα ο Σταυρός δεν είναι ήττα αλλά οδηγεί στην Ανάσταση όπου αποκαλύπτει ότι η δύναμη που δεν θυσιάζεται χάνεται, ενώ η αλήθεια που θυσιάζεται μένει. Ο Κύριος Ιησούς φάνηκε να χάνει τον κόσμο και τον κέρδισε κάθε σταυρωτής που επιμένει να ξαναγράψει την ιστορία με τα δικά του μέτρα, θα βρει την εξουσία του να καταρρέει μπροστά στην αιώνια αλήθεια. Στον Κενό Τάφο βρίσκεται η τελευταία λέξη εκεί, και μόνο εκεί, η νίκη δεν μετριέται με βία, αλλά με αιωνιότητα.