Παρακολουθούμε τις αυξομειώσεις των τιμών του Brent, μετρώντας την υγεία της παγκόσμιας οικονομίας με βάση το κόστος του καυσίμου στο βενζινάδικο.
Όμως, μια σιωπηλή, πιο ύπουλη κρίση ελλοχεύει, μια κρίση που δεν απειλεί μόνο τον τρόπο που μετακινούμαστε, αλλά και το τί/αν θα έχουμε στο τραπέζι μας.
Η Επίπτωση του Φυσικού Αερίου
Για να κατανοήσει κανείς γιατί τα γεγονότα στον Περσικό Κόλπο μπορεί να οδηγήσουν σε άδεια ράφια στα σούπερ μάρκετ της Αθήνας ή του Οχάιο, πρέπει να γνωρίζει τη σύγχρονη «αλχημεία» των τροφίμων.
Τα αζωτούχα λιπάσματα παράγονται με χρήση φυσικού αερίου.
Ο Περσικός Κόλπος αποτελεί έναν γιγαντιαίο κόμβο φυσικού αερίου το οποίο είναι απαραίτητο για την παραγωγή ουρίας και αμμωνίας (χημικά των λιπασμάτων).
Όταν τα Στενά απειλούνται, δεν χάνουμε μόνο καύσιμα για τα αυτοκίνητά μας, χάνουμε και τα λιπάσματα για τη γεωργία.
Η Βραδυφλεγής Βόμβα των 18 Μηνών
Η έκθεση περιγράφει ένα τρομακτικό χρονοδιάγραμμα για την πιθανότητα μιας παγκόσμιας επισιτιστικής κρίσης, εάν η κατάσταση στα Στενά δεν αλλάξει. Σε αντίθεση με τις τιμές του πετρελαίου, που εκτινάσσονται σε δευτερόλεπτα, η κρίση τροφίμων είναι ένα ατύχημα σε αργή κίνηση:
0–3 Μήνες: Ο πανικός στις αγορές οδηγεί τις τιμές των λιπασμάτων σε αύξηση 50%.
6–18 Μήνες: Οι αγρότες, αδυνατώντας να αντέξουν το κόστος των «χρυσών» πλέον θρεπτικών συστατικών, μειώνουν δραστικά τη χρήση λιπασμάτων ή ακόμη και τις καλλιέργειες.
Το Αποτέλεσμα: Οι αποδόσεις των καλλιεργειών -ειδικά των σιτηρών- αρχίζουν να καταρρέουν ενώ οι υψηλές τιμές λιπασμάτων ενδέχεται να οδηγήσουν ακόμη και στη μείωση των καλλιεργειών εάν η προμήθειά τους γίνει «απαγορευτική».
Το Ελληνικό Παράδοξο: Μια Μελέτη Περίπτωσης στην Ευπάθεια
Ενώ η κρίση είναι παγκόσμια, η έκθεση εστιάζει στην Ελλάδα ως ένα οδυνηρό παράδειγμα «γεωργικής ευθραυστότητας». Παρά την εύφορη γη και την γεωργική της παράδοση, η σύγχρονη Ελλάδα βαδίζει σε τεντωμένο σχοινί:
95% Εξάρτηση: Η Ελλάδα εισάγει σχεδόν το σύνολο των λιπασμάτων της.
Το Κενό στις Ζωοτροφές: Η χώρα εισάγει το 70% των ζωοτροφών της.
Έκρηξη Ναύλων: Ως ναυτικό έθνος, η Ελλάδα αντιμετωπίζει μια «τριπλή απειλή»: αυξανόμενα ασφάλιστρα πλοίων λόγω κινδύνου αλλά και καθυστερήσεις τριών εβδομάδων, καθώς αναγκάζονται να κάνουν τον γύρο της Αφρικής, γεγονός που οδηγεί και σε ένα διογκούμενο εμπορικό έλλειμμα.
Η Εθνική Ασφάλεια και το Πιάτο μας
Η ανάλυση καθιστά σαφές ένα πράγμα: Η επισιτιστική ασφάλεια δεν αφορά πλέον μόνο τη γεωργία, αφορά και τη γεωπολιτική και τα logistics. Η έκθεση επισημαίνει ότι τα σιλό λιπασμάτων οφείλουν να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο στρατηγικό σεβασμό που δείχνουμε -αν δείχνουμε- στα αποθέματα πετρελαίου.
«Το κρίσιμο ερώτημα», αναφέρει η ανάλυση, «δεν είναι μόνο πόσο πετρέλαιο έχουμε στις δεξαμενές, αλλά πόσες εβδομάδες αποθέματος λιπασμάτων έχουμε στις αποθήκες. Αν η απάντηση είναι λιγότερο από οκτώ εβδομάδες, βρισκόμαστε στην κόκκινη ζώνη».
Δεν είναι μόνο η βενζίνη…
Η έκθεση αποτελεί καμπανάκι κινδύνου. Υπάρχει διέξοδος, αλλά απαιτεί μια ριζική επαναξιολόγηση της φιλοσοφίας «από το χωράφι στο τραπέζι». Η επιστροφή στην εγχώρια παραγωγή είναι κομβικής σημασίας.
Εν τέλει γίνεται πολύ σαφές ότι δεν είναι μόνο η τιμή της βενζίνης που οφείλει να μας απασχολεί αλλά και οι έμμεσες επιπτώσεις των γεγονότων στη Μέση Ανατολή οι οποίες θα επηρεάσουν το τραπέζι μας.
[Για την πλήρη ανάλυση και τις περιφερειακές εκτιμήσεις κινδύνου δείτε την έκθεση ΕΔΩ. Για ενδελεχή επισκόπηση της κατάστασης στο Ορμούζ δείτε ΕΔΩ!]
Τίτλος πρωτότυπου:
ΑΝΑΛΥΣΗ: Γιατί η κατάσταση στο Στενό του Ορμούζ μπορεί να επηρεάσει άμεσα την επισιτιστική ασφάλεια της χώρας
