Γεώργιος Αποστολάκης: Η Πεντηκοστή μας καλεί απέναντι. Η ξεχασμένη ιεραποστολή της Ρωμηοσύνης
Η Πεντηκοστή μας καλεί απέναντι. Η ξεχασμένη ιεραποστολή της Ρωμηοσύνης.
Η ιστορία του Alper Tolga Eker[1] δεν είναι απλώς η προσωπική ιστορία ενός ανθρώπου που εγκατέλειψε το Ισλάμ και βαπτίσθηκε Ορθόδοξος Χριστιανός.
Είναι ένα καμπανάκι.
Είναι μια φωνή που έρχεται από την απέναντι ακτή του Αιγαίου και μας λέει κάτι που ίσως δεν θέλουμε να ακούσουμε: Υπάρχουν άνθρωποι που αναζητούν την Ορθοδοξία. Υπάρχουν άνθρωποι που διψούν για την αλήθεια της. Υπάρχουν άνθρωποι που ψάχνουν να βρουν τις ρίζες τους.
Και εμείς σχεδόν απουσιάζουμε.
Ο ίδιος ο Alper ομολογεί ότι, όταν άρχισε να αναζητά την Ορθοδοξία, δεν μπορούσε να βρει ούτε στοιχειώδες υλικό στα τουρκικά που να εξηγεί τι είναι η Ορθόδοξη Εκκλησία. Έβρισκε ιστοσελίδες προτεσταντών, καθολικών, ευαγγελικών οργανώσεων, αλλά ελάχιστα έως σχεδόν τίποτε από τους Ορθοδόξους.
Αυτό από μόνο του είναι συγκλονιστικό.
Επί αιώνες θρηνούμε για τη χαμένη Ρωμηοσύνη της Μικράς Ασίας. Μιλούμε για τις αλησμόνητες πατρίδες, για τις χαμένες εκκλησίες, για τους ξεριζωμούς, για τις γενοκτονίες και τους εξισλαμισμούς.
Αλλά πόσοι αναρωτιόμαστε: Τι κάναμε για να ξαναμιλήσουμε στους ανθρώπους εκείνους;
Πόσες οργανωμένες ορθόδοξες ιεραποστολές απευθύνονται σήμερα σε τουρκόφωνους αναζητητές της αλήθειας; Πόσα βιβλία υπάρχουν στα τουρκικά; Πόσες ιστοσελίδες; Πόσα βίντεο; Πόσες κατηχητικές κοινότητες; Πόσοι ιερείς εκπαιδεύονται ειδικά γι' αυτή τη διακονία;
Η απάντηση είναι οδυνηρή. Ελάχιστα.
Και όμως, η μεγαλύτερη ίσως ανεκμετάλλευτη ιεραποστολική περιοχή του Ορθόδοξου κόσμου δεν βρίσκεται στην Αφρική. Βρίσκεται απέναντι. Στις ακτές της Ιωνίας. Στα παράλια του Πόντου. Στην Καππαδοκία. Στην Καισάρεια. Στην Τραπεζούντα. Στα βάθη της Ανατολίας.
Εκεί όπου επί χίλια και πλέον χρόνια χτυπούσε η καρδιά της Ρωμανίας. Εκεί όπου γεννήθηκαν Πατέρες της Εκκλησίας, άγιοι, μάρτυρες, ασκητές και θεολόγοι. Εκεί όπου εκατομμύρια άνθρωποι υπήρξαν κάποτε Ρωμαίοι Ορθόδοξοι.
Και ας μην βιαστούν κάποιοι να πουν ότι όλα αυτά ανήκουν στο παρελθόν.
Η ιστορία των κρυπτοχριστιανών δεν είναι μύθος. Είναι πραγματικότητα.
Επί αιώνες ολόκληρες οικογένειες διατήρησαν θραύσματα μνήμης. Ένα σταυρό κρυμμένο. Ένα όνομα. Μια προσευχή. Μια παράδοση που μεταδιδόταν ψιθυριστά. Πολλοί από τους απογόνους τους σήμερα ίσως να μη γνωρίζουν τίποτε πλέον συνειδητά.
Η μνήμη τους ίσως να έχει κρυώσει. Αλλά δεν έχει σβήσει. Μοιάζει με κάρβουνο θαμμένο κάτω από στάχτες αιώνων. Περιμένει μια φλόγα. Περιμένει κάποιον να του θυμίσει ποιος ήταν.
Όχι για να δημιουργηθούν εθνικισμοί. Όχι για να ξανανοίξουν ιστορικά μίση. Αλλά για να ξαναβρούν άνθρωποι τη σχέση τους με την αλήθεια του Χριστού.
Γιατί η αληθινή Ορθοδοξία δεν είναι φυλετική. Δεν είναι εθνική. Δεν είναι φυλετικό προνόμιο των Ελλήνων. Είναι οικουμενική. Είναι η πίστη της Ρωμανίας. Η πίστη της καθ' ημάς Ανατολής. Η πίστη που ένωσε λαούς, γλώσσες και έθνη κάτω από το φως της Πεντηκοστής.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το δικό μας πρόβλημα.
Πώς θα μιλήσουμε στους άλλους για τη Ρωμηοσύνη όταν εμείς οι ίδιοι την αγνοούμε; Πώς θα θυμίσουμε στους εξισλαμισμένους απογόνους των Ρωμαίων την ταυτότητά τους όταν εμείς οι ίδιοι έχουμε λησμονήσει τη δική μας;
Για δεκαετίες μετατραπήκαμε σε δυτικόπληκτους μιμητές. Μάθαμε να βλέπουμε τον εαυτό μας μέσα από ξένα μάτια. Ξεχάσαμε ότι πριν γίνουμε «Βαλκάνιοι», πριν γίνουμε «Νοτιοευρωπαίοι», πριν γίνουμε «Δυτικοί», ήμασταν Ρωμαίοι της Ανατολής. Ήμασταν πολίτες μιας πνευματικής πολιτείας που εκτεινόταν από την Κωνσταντινούπολη μέχρι την Αντιόχεια και από τον Πόντο μέχρι την Αίγυπτο.
Αν δεν ξαναβρούμε αυτή την αυτοσυνειδησία, δεν μπορούμε να γίνουμε ιεραπόστολοι κανενός.
Η Πεντηκοστή δεν είναι μια ανάμνηση. Είναι εντολή. Το Άγιο Πνεύμα δεν κατέβηκε στους Αποστόλους για να κλειστούν στα σπίτια τους. Τους έστειλε στα έθνη. Στις γλώσσες. Στους λαούς. Στους ξένους. Στους αναζητητές.
Σήμερα εκατοντάδες χιλιάδες Τούρκοι ζουν στην Ευρώπη. Στη Γερμανία. Στη Γαλλία. Στην Ολλανδία. Στο Βέλγιο. Στην Αυστρία. Στη Σουηδία. Εκεί υπάρχουν ελευθερίες. Υπάρχουν δικαιώματα. Υπάρχει δυνατότητα αναζήτησης. Υπάρχουν άνθρωποι που ψάχνουν. Που αμφισβητούν. Που αναζητούν νόημα. Που θέλουν να μάθουν. Που ψάχνουν μια σελίδα στο διαδίκτυο. Ένα βιβλίο. Μια κατήχηση. Έναν ιερέα που να απαντήσει. Μια κοινότητα που να τους δεχθεί.
Και συχνά δεν βρίσκουν τίποτε.
Ίσως λοιπόν η μεγαλύτερη ιεραποστολική πρόκληση της εποχής μας να βρίσκεται ακριβώς δίπλα μας. Όχι στις ζούγκλες. Όχι στις σαβάνες. Αλλά στην ιστορική καρδιά της Ανατολής. Εκεί όπου εκατομμύρια ψυχές κουβαλούν μέσα τους μνήμες που δεν γνωρίζουν πλέον να ονομάσουν. Και ίσως περιμένουν, χωρίς να το ξέρουν, κάποιον να τους τις θυμίσει.
Η ιστορία του Alper δεν είναι το τέλος μιας διαδρομής. Είναι η αρχή μιας υπενθύμισης. Ότι η Ρωμηοσύνη δεν πέθανε. Ότι κάτω από τα στρώματα της ιστορίας εξακολουθεί να αναπνέει.
Και ότι η Πεντηκοστή μάς καλεί ξανά να βγούμε από την αυτάρκειά μας και να μιλήσουμε στις ψυχές που περιμένουν. Όχι για να τις κατακτήσουμε. Αλλά για να τις συναντήσουμε. Όχι για να τις εξελληνίσουμε. Αλλά για να τις οδηγήσουμε στον Χριστό. Εκεί όπου κάθε αληθινή ταυτότητα βρίσκει τελικά το νόημά της.
