Η Μεγάλη Παρασκευή δεν είναι απλώς μία ημέρα πένθους. Είναι η πιο αληθινή αποκάλυψη του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί το μυστήριο της ζωής: ότι η Ανάσταση δεν έρχεται χωρίς Σταύρωση, και η λύτρωση δεν χαρίζεται χωρίς θυσία.
Ο Χριστός δεν οδηγήθηκε στον Σταυρό από μία τυφλή αναγκαιότητα. Δεν ήταν θύμα των περιστάσεων. Προχώρησε προς το Πάθος εκούσια. «Ουδείς αίρει αυτήν απ’ εμού, αλλ’ εγώ τίθημι αυτήν απ’ εμαυτού» (Ιω. 10:18). Αυτή η εκουσιότητα είναι το κλειδί. Διότι μόνο η ελεύθερη θυσία γεννά Ανάσταση.
Πριν όμως από τη Σταύρωση, προηγείται η προδοσία. Ο Ιούδας. Η άρνηση. Η εγκατάλειψη. Η μοναξιά. Αυτό το σκοτεινό προοίμιο δεν είναι τυχαίο· είναι αναπόσπαστο μέρος της πορείας προς τη λύτρωση. Δεν υπάρχει Σταυρός χωρίς προδοσία, όπως δεν υπάρχει Ανάσταση χωρίς Σταυρό.
Και εδώ ακριβώς αποκαλύπτεται η βαθιά επικαιρότητα της Μεγάλης Παρασκευής.
Στην προσωπική μας ζωή, ο καθένας συναντά τη δική του «Μεγάλη Παρασκευή». Συναντά τη στιγμή της αδικίας, της εγκατάλειψης, της προδοσίας από ανθρώπους, από θεσμούς, από συναδέλφους, ακόμη και από εκείνους που εμπιστεύτηκε περισσότερο. Είναι η στιγμή που καταρρέουν βεβαιότητες και δοκιμάζεται η ίδια η ύπαρξη.
Στην κοινωνική ζωή, τα ίδια μοτίβα επαναλαμβάνονται. Κοινωνίες που βιώνουν προδοσίες αξιών, θεσμών, αλήθειας. Πολίτες που αισθάνονται ότι εγκαταλείπονται ή οδηγούνται σε «σταυρούς» χωρίς να το επιλέγουν. Μια συλλογική εμπειρία σταύρωσης, χωρίς ακόμη να έχει φανεί η προοπτική της ανάστασης.
Κι όμως, εδώ βρίσκεται το κρίσιμο σημείο.
Δεν αρκεί να «υποστεί» κανείς τον σταυρό του για να οδηγηθεί στην Ανάσταση.
Η διαφορά ανάμεσα στη λύτρωση και στη μοιρολατρία είναι η εκουσιότητα.
Ο Χριστός δεν σώζει τον κόσμο επειδή υπέφερε. Τον σώζει επειδή προσέφερε τον εαυτό Του ελεύθερα. Η θυσία Του δεν ήταν επιβολή, ήταν απόφαση. Και αυτή η απόφαση μετέτρεψε τον Σταυρό από όργανο θανάτου σε πηγή ζωής.
Το ίδιο ισχύει και για τον άνθρωπο.
Οι προσωπικοί μας «σταυροί», οι δοκιμασίες, οι αδικίες, οι απώλειες, δεν φέρουν από μόνοι τους πνευματικό καρπό. Αν τους δεχόμαστε παθητικά, αν απλώς τους υπομένουμε επειδή δεν μπορούμε να κάνουμε αλλιώς, τότε δεν οδηγούν σε Ανάσταση. Οδηγούν σε φθορά, σε εσωτερική σκλήρυνση, σε παραίτηση.
Η εξ ανάγκης αποδοχή είναι μοιρολατρία. Η εκούσια ανάληψη είναι μεταμόρφωση.
Όταν ο άνθρωπος σηκώνει τον σταυρό του με συνείδηση, με ελευθερία, με πίστη, τότε εισέρχεται στο μυστήριο του Θείου Πάθους. Τότε η δοκιμασία παύει να είναι απλώς πόνος και γίνεται συμμετοχή. Γίνεται πράξη. Γίνεται μαρτυρία.
Και τότε, μόνο τότε, γεννά Ανάσταση.
Η Μεγάλη Παρασκευή, λοιπόν, δεν είναι το τέλος. Είναι η κρίσιμη απόφαση. Είναι η στιγμή που καλείται ο άνθρωπος να απαντήσει: θα ζήσει τον σταυρό του ως καταναγκασμό ή ως ελεύθερη προσφορά;
Από αυτή την απάντηση κρίνεται αν θα υπάρξει Ανάσταση. Γιατί η Ανάσταση δεν είναι ένα γεγονός που έρχεται αυτόματα μετά τον πόνο. Είναι καρπός της εκούσιας θυσίας.
Και ίσως αυτή είναι η πιο δύσκολη, αλλά και η πιο αληθινή ελπίδα: Ότι κανένας σταυρός δεν οδηγεί στη ζωή, αν δεν τον κάνεις δικό σου. Ότι καμία προδοσία δεν μετατρέπεται σε λύτρωση, αν δεν την περάσεις μέσα από την ελευθερία.
Και ότι το φως της Ανάστασης δεν χαρίζεται. Κατακτάται μέσα από την εκούσια αγάπη μέχρι τέλους.
Καλήν Ανάσταση!
