Η πολεμική σύγκρουση που εξελίσσεται ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ από τη μια πλευρά και το Ιράν από την άλλη δεν είναι ένα ακόμη περιφερειακό επεισόδιο στη Μέση Ανατολή. Έχει όλα τα χαρακτηριστικά μιας σύγκρουσης που μπορεί να λειτουργήσει ως πυροκροτητής ευρύτερης παγκόσμιας σύρραξης. Στη σκιά πυρηνικών οπλοστασίων, στρατιωτικών συμμαχιών και αλυσιδωτών γεωπολιτικών αντιδράσεων, η ανθρωπότητα βρίσκεται ίσως πιο κοντά από ποτέ σε μια νέα παγκόσμια αναμέτρηση.
Κι όμως, μέσα σε αυτή τη ζοφερή προοπτική, ένα γεγονός προκαλεί βαθιά απορία: η απουσία ενός ισχυρού, ορατού και μαζικού κινήματος ειρήνης.
Σε άλλες εποχές, μια τέτοια κρίση θα είχε προκαλέσει παγκόσμιες διαδηλώσεις, κινητοποιήσεις εκατομμυρίων ανθρώπων, παρεμβάσεις διανοουμένων και πολιτικών δυνάμεων. Σήμερα, αντί για αυτό, κυριαρχεί μια παράξενη σιωπή.
Η ιστορική παράδοση των κινημάτων ειρήνης
Τα κινήματα ειρήνης δεν είναι μια περιθωριακή ιστορική λεπτομέρεια. Αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα κοινωνικά φαινόμενα του 20ού αιώνα.
Μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο αναπτύχθηκαν διεθνείς οργανώσεις που διεκδικούσαν τον αφοπλισμό και την ειρηνική επίλυση των διαφορών. Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, το κίνημα ειρήνης απέκτησε μαζικό χαρακτήρα, καθώς οι λαοί είχαν βιώσει την απόλυτη φρίκη του πολέμου.
Στη δεκαετία του 1960, το αντιπολεμικό κίνημα κατά του πολέμου στο Βιετνάμ συγκλόνισε τις Ηνωμένες Πολιτείες και ολόκληρο τον κόσμο. Φοιτητές, εργατικά συνδικάτα, διανοούμενοι, καλλιτέχνες και πολιτικές οργανώσεις δημιούργησαν ένα τεράστιο κοινωνικό ρεύμα που αμφισβήτησε ανοιχτά τη στρατιωτική πολιτική των κυβερνήσεων.
Στη δεκαετία του 1980, τα ευρωπαϊκά κινήματα ειρήνης κινητοποίησαν εκατομμύρια ανθρώπους ενάντια στους πυρηνικούς εξοπλισμούς του Ψυχρού Πολέμου.
Η ελληνική εμπειρία
Και η Ελλάδα γνώρισε ισχυρά κινήματα ειρήνης.
Η δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη το 1963 αποτέλεσε σημείο καμπής για το φιλειρηνικό κίνημα. Η Ελληνική Επιτροπή για τη Διεθνή Ύφεση και Ειρήνη, οι μαραθώνιες πορείες ειρήνης και οι μεγάλες κινητοποιήσεις της μεταπολίτευσης δημιούργησαν μια ζωντανή κοινωνική παράδοση.
Κατά τη δεκαετία του 1980 και του 1990, εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι συμμετείχαν σε διαδηλώσεις ενάντια στους πυρηνικούς εξοπλισμούς, στις βάσεις του ΝΑΤΟ και στους πολέμους στη Γιουγκοσλαβία και στο Ιράκ.
Τότε τα κινήματα ειρήνης είχαν μαζικότητα, κοινωνική νομιμοποίηση και πολιτική επιρροή.
Γιατί σήμερα επικρατεί σιωπή;
Το ερώτημα είναι αμείλικτο: Γιατί σήμερα, σε μια εποχή που η απειλή ενός παγκόσμιου πολέμου είναι ορατή δεν υπάρχει ένα αντίστοιχο κίνημα ειρήνης;
Οι λόγοι κατά τη γνώμη μου είναι πολλοί. Να κάποιοι:
1. Η αποδυνάμωση των συλλογικών κινημάτων
Οι κοινωνίες των τελευταίων δεκαετιών έχουν γίνει περισσότερο ατομικιστικές. Οι μεγάλες συλλογικές κινητοποιήσεις έχουν αντικατασταθεί από διάσπαρτες και συχνά ψηφιακές μορφές διαμαρτυρίας. Η διαμαρτυρία μεταφέρθηκε από τους δρόμους στα κοινωνικά δίκτυα — και εκεί συχνά εξαντλείται.
2. Η ενσωμάτωση της Αριστεράς
Στο παρελθόν τα κινήματα ειρήνης συνδέονταν σε μεγάλο βαθμό με αριστερές πολιτικές δυνάμεις. Ωστόσο, μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής Αριστεράς έχει σήμερα ενσωματωθεί σε κυβερνητικές και θεσμικές δομές, με αποτέλεσμα να έχει χάσει την κινηματική της δυναμική.
3. Η κυριαρχία της γεωπολιτικής προπαγάνδας
Τα σύγχρονα μέσα ενημέρωσης παρουσιάζουν τους πολέμους κυρίως μέσα από γεωπολιτικά αφηγήματα και λιγότερο μέσα από το ανθρώπινο κόστος τους. Έτσι, ο πόλεμος γίνεται μια «στρατηγική εξέλιξη» και όχι μια ανθρώπινη τραγωδία.
4. Ο φόβος και η σύγχυση
Οι σημερινές συγκρούσεις είναι σύνθετες. Περιλαμβάνουν θρησκευτικές, γεωπολιτικές και ενεργειακές διαστάσεις. Πολλοί άνθρωποι αισθάνονται ότι δεν μπορούν να κατανοήσουν πλήρως την πραγματικότητα και επομένως αποσύρονται.
Τι είναι πραγματικά ένα κίνημα ειρήνης
Ένα αυθεντικό κίνημα ειρήνης δεν είναι απλώς μια συναισθηματική διαμαρτυρία κατά του πολέμου.
Είναι μια πολιτική και ηθική στάση απέναντι στον τρόπο που οργανώνεται η διεθνής ζωή.
Στην ιστορική του μορφή, το κίνημα ειρήνης στηρίζεται σε τρεις βασικές αρχές:
Την απόρριψη του πολέμου ως μέσου επίλυσης διεθνών διαφορών.
Την υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου και της διπλωματίας.
Την προτεραιότητα της ανθρώπινης ζωής απέναντι στα γεωπολιτικά συμφέροντα.
Τα κινήματα ειρήνης είναι επίσης χώροι πολιτισμού, ηθικής και φιλοσοφικής σκέψης. Εκφράζουν την πεποίθηση ότι η ανθρωπότητα μπορεί να οργανώσει τις διεθνείς σχέσεις της χωρίς την καταφυγή στη μαζική βία.
Η παγκόσμια εμπειρία δείχνει ότι τα κινήματα ειρήνης αποκτούν δύναμη όταν διαθέτουν: Πλατιά κοινωνική βάση. Συμμετοχή πολιτών, επιστημόνων, καλλιτεχνών, συνδικάτων και κοινωνικών οργανώσεων. Ηθικό κύρος. Πρόσωπα που εμπνέουν εμπιστοσύνη και δεν συνδέονται με στενά πολιτικά συμφέροντα. Διεθνή δικτύωση. Συνεργασία με αντίστοιχα κινήματα σε άλλες χώρες. Συνεχή δημόσια παρουσία. Εκδηλώσεις, διαδηλώσεις, συνέδρια, δημόσιες παρεμβάσεις.
Πάνω από όλα, ένα κίνημα ειρήνης πρέπει να είναι ανεξάρτητο από κομματικούς μηχανισμούς. Η ιστορία έχει δείξει ότι όταν τέτοια κινήματα γίνονται παραρτήματα κομμάτων, χάνουν την αξιοπιστία τους και τη δυνατότητα να εκφράσουν την κοινωνία στο σύνολό της.
Η ανάγκη ενός νέου κινήματος ειρήνης
Σήμερα, περισσότερο από κάθε άλλη περίοδο μετά τον Ψυχρό Πόλεμο, η ανθρωπότητα βρίσκεται μπροστά σε έναν επικίνδυνο συνδυασμό γεωπολιτικών ανταγωνισμών, πυρηνικών οπλοστασίων, ενεργειακών συγκρούσεων και τεχνολογικής στρατιωτικοποίησης. Ο πόλεμος δεν είναι πλέον μόνο στρατιωτικό γεγονός. Είναι οικονομικός, πληροφοριακός και τεχνολογικός.
Ακριβώς γι’ αυτό, η κοινωνία δεν μπορεί να παραμένει σιωπηλή.
Η δημιουργία ενός νέου κινήματος ειρήνης δεν είναι απλώς μια ιδεολογική επιλογή. Είναι μια ιστορική αναγκαιότητα.
Ένα τέτοιο κίνημα πρέπει: Να είναι ακηδεμόνευτο από κόμματα. Να είναι ανοιχτό σε όλες τις ιδεολογικές παραδόσεις. Να υπερασπίζεται την ειρήνη χωρίς γεωπολιτικές μεροληψίες. Να υπενθυμίζει ότι οι λαοί δεν έχουν τίποτα να κερδίσουν από τους πολέμους των ισχυρών.
Η ευθύνη της κοινωνίας
Η ειρήνη δεν είναι αυτονόητη. Είναι αποτέλεσμα πολιτικής βούλησης και κοινωνικής πίεσης. Αν οι κοινωνίες σιωπήσουν, οι πόλεμοι αποφασίζονται εύκολα. Αν όμως οι κοινωνίες κινητοποιηθούν, η ιστορία έχει δείξει ότι μπορούν να ανακόψουν ακόμη και τις πιο ισχυρές πολεμικές μηχανές.
Η εποχή μας ίσως απαιτεί κάτι που πολλοί πίστεψαν ότι ανήκει στο παρελθόν: την αναγέννηση ενός μεγάλου, δημοκρατικού και ανεξάρτητου κινήματος ειρήνης. Γιατί αν ο κόσμος βαδίζει προς μια νέα παγκόσμια σύγκρουση, τότε το μεγαλύτερο ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος θα πολεμήσει.
Είναι ποιος θα υπερασπιστεί την ειρήνη.
Σχόλιο : " τώρα το μέτωπο είναι καθαρό , είτε θα πας με τον Χριστό ή με τον Αντίχριστο " ΑΓΙΟΣ ΠΑΙΣΙΟΣ ΑΓΙΟΡΕΙΤΗΣ
Μπορεί ο πόλεμος σε όλες τις εποχές να έχει την ίδια τραγικότητα, αλλά στην εποχή μας έχει μια ιδιάζουσα δαιμονική και διαστροφική χροιά .
Στο παρελθόν στις πολεμικές αναμετρήσεις αναδεικνυόταν η λεβεντιά , ο ηρωισμός , η εξυπνάδα , η ευελιξία , η αγάπη για την Πατρίδα...σήμερα ισχύει αυτό που έλεγε ο Άγιος Παϊσιος :
" Παλαιά πολεμούσαμε με τον Χίτλερ , τον Μουσολίνι, να μην θίξουν την τιμή της οικογένειας μας , ενώ σήμερα πολεμούμε με τον ίδιο τον Αντίχριστο "
Θεωρούμε ότι κανένα Κίνημα Ειρήνης σήμερα δεν θα μπορέσει να εκφραστεί και να αντιπαρατεθεί με ότι ήξερε έναντι τέτοιας πνευματικής πειρασμικής πρόκλησης, αν δεν βάλλει ως προμετωπίδα στην πρώτη γραμμή άμυνας τον Αρχηγό της Ειρήνης, τον Κύριο μας Ιησού Χριστό.
Και επειδή εδώ στην Ορθόδοξη Ελλάδα νοούμε και κατανοούμε κάποια πράγματα έστω και λίγοι στην αρχή , έχουμε την δυνατότητα να θέσουμε την βάση μιας πραγματικής ενωτικής προσπάθειας που μπορεί να εκφραστεί απέναντι στην αγριότητα του Τρίτου Πολέμου που ξεκίνησε.
ΣΤΩΜΕΝ καλώς
