ΔΙΑΒΑΖΟΥΜΕ
Το ενδεχόμενο μιας μεγάλης νομισματικής κρίσης στις ΗΠΑ φέρνει στο προσκήνιο ο χρηματοοικονομικός αρθρογράφος και ειδικός στα πολύτιμα μέταλλα Bill Holter, γνωστός και ως «Mr. Gold», κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για το αμερικανικό δημόσιο χρέος, το οποίο έχει εκτοξευθεί στα 40 τρισ. δολάρια.
Ο ίδιος εκφράζει έντονη ανησυχία για την πορεία της αμερικανικής οικονομίας, εκτιμώντας ότι ο πληθωρισμός θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως μέσο απομείωσης του πραγματικού βάρους του χρέους, με σοβαρές συνέπειες για την αξία του δολαρίου και την αγοραστική δύναμη των νομισμάτων.Αφορμή για τις ανησυχίες του αποτέλεσε και η πρόσφατη πρόσληψη της Judy Shelton ως συμβούλου του υπουργού Οικονομικών Scott Bessent, εξέλιξη που επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για τον ρόλο του χρυσού στο αμερικανικό νομισματικό σύστημα.
Ο Bill Holter επικαλείται δήλωση του Donald Trump, σύμφωνα με την οποία ο πληθωρισμός θα μπορούσε να συμβάλει στην ταχεία αποπληρωμή του αμερικανικού χρέους.
«Ο πρόεδρος Trump είπε ξεκάθαρα αυτό που συνήθως αποφεύγεται να ειπωθεί, όταν δήλωσε νωρίτερα αυτόν τον μήνα: “Ορισμένα επίπεδα πληθωρισμού θα αποπληρώσουν επίσης αυτό το χρέος πολύ γρήγορα. Πολύ γρήγορα”», αναφέρει.
Όπως εξηγεί ο Holter, η δημιουργία πληθωρισμού μειώνει την αξία του νομίσματος.
Εάν ο πληθωρισμός γίνει αρκετά υψηλός, η αγοραστική δύναμη του δολαρίου θα μπορούσε να υποχωρήσει σε τέτοιο βαθμό, ώστε η αποπληρωμή του χρέους να γίνει ευκολότερη σε πραγματικούς όρους.
«Η όλη ιδέα είναι ότι, αν δημιουργήσεις πληθωρισμό, υποβαθμίζεις την αξία του νομίσματος.
Αν προκαλέσεις αρκετά υψηλό πληθωρισμό, μπορείς να υποτιμήσεις το νόμισμα τόσο πολύ, ώστε να μετατραπεί σε αυτό που αποκαλώ “χρήμα-μαϊμού”.
Μπορείς να μετατρέψεις το νόμισμα σε χρήμα-μαϊμού, και έτσι η αποπληρωμή του χρέους γίνεται πολύ εύκολη. Πιστεύω ότι αυτή είναι η στρατηγική», δηλώνει.
Η Federal Reserve Bank of St. Louis εξηγεί ότι ο απρόσμενος πληθωρισμός μεταφέρει πλούτο από τους δανειστές στους δανειολήπτες, επειδή μειώνει την αγοραστική δύναμη των χρημάτων που θα εισπράξουν οι πρώτοι.
Στην περίπτωση των ΗΠΑ:
Το αμερικανικό κράτος: μπορεί να αποπληρώσει παλαιότερο χρέος με δολάρια μικρότερης πραγματικής αξίας.
Οι κάτοχοι αμερικανικών ομολόγων: μπορεί να χάσουν αγοραστική δύναμη, εάν ο πληθωρισμός είναι μεγαλύτερος από αυτόν που περίμεναν.
Οι πολίτες: επιβαρύνονται από τις αυξήσεις τιμών, ιδίως όταν οι μισθοί και οι αποταμιεύσεις τους δεν τις ακολουθούν.
Με αυτή την έννοια, ο απρόσμενος πληθωρισμός μπορεί να λειτουργήσει ως ένας έμμεσος φόρος στους κατόχους ονομαστικών χρηματοοικονομικών απαιτήσεων.
Γιατί δεν μπορούν απλώς να τυπώσουν χρήμα και να ξεχρεώσουν;
Υπάρχουν τρία σοβαρά εμπόδια.
1. Τα επιτόκια ανεβαίνουν. Αν οι επενδυτές περιμένουν υψηλότερο πληθωρισμό, μπορεί να απαιτήσουν υψηλότερες αποδόσεις για να αγοράσουν νέα αμερικανικά ομόλογα. Έτσι, το κράτος πληρώνει περισσότερους τόκους όταν δανείζεται ξανά.
Το νόμισμα μπορεί να χάσει αξιοπιστία. Αν οι επενδυτές πιστέψουν ότι η κυβέρνηση ανέχεται επίμονα υψηλό πληθωρισμό για να μειώσει το χρέος της, μπορεί να ζητήσουν ακόμη υψηλότερα επιτόκια ή να περιορίσουν την έκθεσή τους σε δολάρια.
Τι δείχνουν οι σημερινές προβλέψεις για το χρέος των ΗΠΑ;
Σύμφωνα με το Congressional Budget Office (CBO), στις προβλέψεις του για το 2026–2036:
Το ομοσπονδιακό χρέος που διακρατεί το κοινό προβλέπεται να φτάσει περίπου το 101% του ΑΕΠ το 2026.
Το δημοσιονομικό έλλειμμα προβλέπεται να είναι περίπου 1,9 τρισ. δολάρια το 2026.
Το χρέος προβλέπεται να αυξηθεί περίπου στο 120% του ΑΕΠ έως το 2036, εφόσον ισχύσουν οι παραδοχές του βασικού σεναρίου.
Congressional Budget Office
Αυτό είναι σημαντικό: ακόμη κι αν ο πληθωρισμός μειώνει την πραγματική αξία μέρους του υφιστάμενου χρέους, το συνολικό χρέος μπορεί να συνεχίσει να αυξάνεται, όταν το κράτος δαπανά περισσότερα από όσα εισπράττει.
Συμπέρασμα
Η στρατηγική μέσω πληθωρισμού είναι ένας υπαρκτός οικονομικός μηχανισμός, αλλά δεν αποτελεί δωρεάν λύση για το αμερικανικό χρέος. Μπορεί να ωφελήσει προσωρινά τον οφειλέτη, ενώ ταυτόχρονα να επιβαρύνει τους αποταμιευτές, να αυξήσει το μελλοντικό κόστος δανεισμού και να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη στο νόμισμα.