ΔΙΑΒΑΖΟΥΜΕ
Δεν είναι τα λουλούδια. Είναι η παρακμή.
Πώς το λαϊκό γλέντι έγινε θέαμα επίδειξης και κατανάλωσης.
Η είδηση δεν είναι ότι σε ένα πανηγύρι των Φαρσάλων άδειασαν με φορτωτή χιλιάδες λουλούδια πάνω στην πίστα.
Η είδηση είναι ότι αυτό θεωρήθηκε «επιτυχία».
Ότι ένα ακόμη στοιχείο του ψευτοπολιτισμού των αθηναϊκών νυχτερινών κέντρων εισέβαλε στον τελευταίο ίσως αυθεντικό χώρο της λαϊκής μας ζωής: το πανηγύρι.
Κάποτε το πανηγύρι ήταν γιορτή του χωριού. Ήταν η χαρά της κοινότητας. Ο χορός έπιανε όλους. Δεν υπήρχαν θεατές και πρωταγωνιστές, ούτε επιδείξεις πλούτου και εντυπωσιασμού. Η αξία βρισκόταν στη συμμετοχή, όχι στην κατανάλωση.
Σήμερα ακόμη και εκεί κυριαρχεί η λογική του θεάματος. Η υπερβολή. Η εικόνα. Η επίδειξη.
Δεν πρόκειται για λαϊκή παράδοση.
Πρόκειται για έναν ψευτολαϊκό μικροαστισμό που αντιγράφει τα πιο παρακμιακά πρότυπα της πρωτεύουσας και τα μεταφέρει στην ελληνική επαρχία, σαν να αποτελούν δείγμα προόδου.
Και όλα αυτά συμβαίνουν την ώρα που η Ελλάδα περνά ίσως μία από τις πιο δύσκολες περιόδους της μεταπολίτευσης. Η κοινωνία πιέζεται οικονομικά. Τα πολιτικά σκάνδαλα διαδέχονται το ένα το άλλο. Οι θεσμοί απαξιώνονται. Η εθνική αβεβαιότητα μεγαλώνει. Ο νέος άνθρωπος δυσκολεύεται να ονειρευτεί.
Κι όμως, αντί να αναζητούμε τρόπους να ξαναβρούμε το μέτρο, την κοινότητα και την ουσία, πανηγυρίζουμε επειδή ένας φορτωτής έγινε μέσο... ανθοβολής.
Αυτό είναι το πραγματικό θέμα.
Η ψυχαγωγία έγινε διασκέδαση. Και η διασκέδαση έγινε κατανάλωση. Η κοινή χαρά αντικαταστάθηκε από την επίδειξη και τον εντυπωσιασμό.
Η Ρωμιοσύνη δεν γλεντούσε έτσι. Γλεντούσε για να ενώσει ανθρώπους, όχι για να εντυπωσιάσει τα κινητά τηλέφωνα.
Όταν ένας λαός χάνει το μέτρο ακόμη και στον τρόπο που γιορτάζει, αργά ή γρήγορα χάνει το μέτρο και στον τρόπο που ζει, που ψηφίζει, που κρίνει και που αντιστέκεται.
Η παρακμή δεν αρχίζει από τα μεγάλα γεγονότα. Αρχίζει από τις μικρές καθημερινές συνήθειες που παύουμε να θεωρούμε παρακμή.
Ο πολιτισμός ενός λαού δεν φαίνεται μόνο από το πώς αγωνίζεται. Φαίνεται και από το πώς γιορτάζει.