Ένα παιδί δεν είναι δικαίωμα. Είναι πρόσωπο.
Η είδηση εδώ: https://www.iefimerida.gr/kosmos/italia-efeteio-eipe-oti-paidi-mporei-na-ehei-treis-goneis
Η πρόσφατη απόφαση ιταλικού εφετείου, σύμφωνα με την οποία ένα παιδί μπορεί να έχει νομικά τρεις γονείς, αποτελεί ένα ακόμη βήμα σε μια βαθιά ανθρωπολογική και ηθική μετατόπιση της εποχής μας. Η υπόθεση δεν αφορά απλώς μια τεχνική νομική ρύθμιση. Αγγίζει τον πυρήνα του ερωτήματος: τι είναι οικογένεια, τι είναι γονεϊκότητα και ποιο είναι το αληθινό συμφέρον του παιδιού.
Το παιδί δεν είναι αντικείμενο διεκδίκησης
Στη χριστιανική αντίληψη, το παιδί δεν αποτελεί «δικαίωμα» των ενηλίκων ούτε μέσο αυτοπραγμάτωσης. Είναι ανεπανάληπτο πρόσωπο, δώρο του Θεού, που έχει ανάγκη από σταθερότητα, ασφάλεια και σαφή αναφορά στην πατρική και μητρική παρουσία.
Άλλο πράγμα είναι η ελευθερία ενός ενηλίκου να οργανώνει την προσωπική ερωτική ζωή του όπως επιλέγει, και άλλο η αξίωση να αποκτήσει παιδί μέσω τεχνητών διαδικασιών, υιοθεσίας ή παρένθετης μητρότητας. Η κοινωνία μπορεί να αναγνωρίζει ατομικά δικαιώματα· δεν υποχρεούται όμως να μετατρέπει την επιθυμία σε αξίωση επί ενός παιδιού.
Η διαφορά ανάμεσα στην επιθυμία και στο συμφέρον του παιδιού
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι τι επιθυμούν οι ενήλικοι, αλλά τι χρειάζεται το παιδί.
Το παιδί δεν μπορεί να συναινέσει. Δεν επιλέγει το περιβάλλον στο οποίο θα μεγαλώσει. Φέρει τις συνέπειες αποφάσεων άλλων. Είναι ανυπεράσπιστο.
Η βιοηθική δεν μπορεί να περιορίζεται στην ικανοποίηση των ενηλίκων. Οφείλει να θέτει ως ύψιστο κριτήριο το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού.
Πατέρας και μητέρα: δύο διακριτές μορφές
Η ορθόδοξη χριστιανική παράδοση θεωρεί ότι η ανδρική και η γυναικεία παρουσία δεν είναι εναλλάξιμες. Ο πατέρας και η μητέρα προσφέρουν διαφορετικές αλλά συμπληρωματικές μορφές αγάπης, αναφοράς και ταυτότητας.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε ετερόφυλη οικογένεια είναι ιδανική ούτε ότι άλλες μορφές φροντίδας στερούνται αγάπης. Σημαίνει όμως ότι η κοινωνία οφείλει να αναγνωρίζει ως πρότυπο εκείνο που ανταποκρίνεται στη φυσική γένεση και στην ανθρωπολογική πραγματικότητα.
Η παρένθετη μητρότητα και η εμπορευματοποίηση του ανθρώπου
Ιδιαίτερα προβληματική είναι η πρακτική της παρένθετης μητρότητας.
Όταν το γενετικό υλικό προέρχεται από τρίτους, η κύηση ανατίθεται σε άλλη γυναίκα και η γονεϊκότητα κατανέμεται με συμβάσεις, τότε το παιδί κινδυνεύει να αντιμετωπιστεί ως προϊόν σχεδιασμού και συμβατικής κατασκευής.
Η μητρότητα κατακερματίζεται και η ανθρώπινη ζωή εισέρχεται σε λογική αγοράς και ανάθεσης.
Γιατί επιδιώκεται η τεκνοθεσία;
Το ερώτημα τίθεται με σεβασμό, αλλά και με ειλικρίνεια.
Εφόσον η πολιτεία έχει ήδη αναγνωρίσει το δικαίωμα προσωπικής συμβίωσης και γάμου, γιατί προβάλλεται ως αναγκαία και η τεκνοθεσία;
Η απάντηση φαίνεται να σχετίζεται με μια βαθύτερη ανάγκη των ομοφυλόφιλων ζευγαριών για πλήρη κοινωνική εξίσωση όλων των μορφών σχέσης, ώστε να θεωρηθεί ότι δεν υπάρχει καμία ουσιώδης διαφορά μεταξύ τους.
Όμως η ισότητα των ενηλίκων ενώπιον του νόμου δεν συνεπάγεται ότι όλες οι οικογενειακές δομές είναι ταυτόσημες ως προς τις ανάγκες του παιδιού.
Τρεις γονείς: η διάλυση της φυσικής αναφοράς
Η απόφαση του ιταλικού δικαστηρίου να αναγνωρίσει τρεις γονείς υπερβαίνει τα παραδοσιακά όρια της γονεϊκότητας.
Το παιδί καλείται να ενταχθεί σε ένα σχήμα όπου η βιολογική καταγωγή αποσυνδέεται από τη νομική σχέση, η μητρότητα και η πατρότητα τεμαχίζονται, ενώ οι φυσικές έννοιες υποκαθίστανται από νομικές κατασκευές.
Έτσι, η οικογένεια παύει να αποτελεί φυσική κοινότητα ζωής και μετατρέπεται σε ευέλικτο θεσμικό σχήμα, διαμορφούμενο κατά βούληση.
Η ορθόδοξη ματιά
Η Ορθόδοξη Εκκλησία διδάσκει ότι ο άνθρωπος δεν αυτοκατασκευάζεται. Ούτε η ζωή ούτε η οικογένεια αποτελούν πεδία απεριόριστου σχεδιασμού.
Ο Θεός δημιούργησε τον άνθρωπο «ἄρσεν καὶ θῆλυ» και θεμελίωσε την οικογένεια στη συμπληρωματικότητα των δύο φύλων. Στο πλαίσιο αυτό, το παιδί γεννιέται ως καρπός σχέσης και αγάπης, όχι ως αντικείμενο συμβατικής διεκδίκησης.
Σεβασμός στα πρόσωπα, κριτική στις επιλογές
Κάθε άνθρωπος αξίζει σεβασμό, ανεξάρτητα από τον σεξουαλικό του προσανατολισμό. Η χριστιανική στάση δεν είναι περιφρόνηση ούτε εχθρότητα.
Ο σεβασμός όμως προς το πρόσωπο δεν συνεπάγεται αποδοχή κάθε κοινωνικής ή βιοηθικής διεκδίκησης.
Η αγάπη προς τον άνθρωπο συμβαδίζει με την ευθύνη να τίθενται όρια όταν διακυβεύεται το συμφέρον των παιδιών.
Η μεγάλη πρόκληση της εποχής μας είναι ότι συχνά μετατρέπουμε τις επιθυμίες των ενηλίκων σε απόλυτα δικαιώματα.
Όμως το παιδί δεν είναι τρόπαιο, ούτε μέσο επιβεβαίωσης, ούτε εργαλείο ιδεολογικής νομιμοποίησης.
Η κοινωνία οφείλει να θυμάται μια απλή αλήθεια:
Το παιδί δεν χρειάζεται πολλούς νομικούς γονείς. Χρειάζεται αγάπη, σταθερότητα και καθαρή αναφορά σε πατέρα και μητέρα.
Και όταν ο νόμος απομακρύνεται από τη φυσική τάξη των πραγμάτων, το ερώτημα δεν είναι αν όλα είναι πλέον δυνατά.
Το ερώτημα είναι αν εξακολουθούν να υπηρετούν τον άνθρωπο και κυρίως το παιδί.