ΔΙΑΒΑΖΟΥΜΕ Καθώς οι ΗΠΑ εντείνουν τις παρεμβάσεις τους στις εσωτερικές υποθέσεις του Ιράν, η Τεχεράνη πλησιάζει στο σημείο να παίξει το απόλυτο γεωπολιτικό της χαρτί: το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.
Το σενάριο αυτό δεν είναι απλώς απειλή· είναι ένας εφιάλτης για τις αγορές ενέργειας, με επιπτώσεις που θα γίνουν αισθητές από την Ασία μέχρι την Ευρώπη.
Η απειλή του Ορμούζ επιστρέφει
Η πιθανότητα αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ έχει συζητηθεί και στο παρελθόν, ιδίως κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης Ιράν–Ισραήλ. Ωστόσο, η σημερινή συγκυρία είναι σαφώς πιο επικίνδυνη.
Το Ιράν βρίσκεται αντιμέτωπο με έντονη εσωτερική αναταραχή και βαθιά οικονομική κρίση, η οποία, σύμφωνα με ρωσικές πηγές, τροφοδοτείται ενεργά από το εξωτερικό.
Σε αυτό το περιβάλλον, η χρήση του Ορμούζ ως μέσο πίεσης αποκτά πραγματικό βάρος.
Γιατί τα Στενά του Ορμούζ είναι νευραλγικά για το πετρέλαιο
Όπως δήλωσε στη Rossiyskaya Gazeta ο Andrey Ryabov, ανώτερος εμπειρογνώμονας στο Αναλυτικό Κέντρο για το Σύμπλεγμα Καυσίμων και Ενέργειας της Ρωσικής Υπηρεσίας Ενέργειας, οι βασικοί προμηθευτές πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων μέσω των Στενών είναι το Ιράν, το Ιράκ, το Κατάρ, το Κουβέιτ, η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Το 2025, περισσότερα από 14 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως περνούσαν από το σημείο αυτό, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο ένα τρίτο των παγκόσμιων θαλάσσιων εξαγωγών.
Από αυτά, πάνω από 12 εκατομμύρια βαρέλια — σχεδόν το 80% — κατευθύνονταν προς χώρες της περιοχής Ασίας-Ειρηνικού. Αντίθετα, η σημασία των Στενών για τα πετρελαϊκά προϊόντα είναι μικρότερη: πέρυσι αντιστοιχούσαν σε μόλις τρία εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, ή στο 14% των παγκόσμιων θαλάσσιων εξαγωγών.
LNG: Το «αόρατο» ρίσκο που απειλεί να εκραγεί
Η κρισιμότητα των Στενών δεν περιορίζεται στο πετρέλαιο.
Σύμφωνα με τον Ivan Timonin, ανώτερο στέλεχος της συμβουλευτικής εταιρείας Implementa, μέσω του Ορμούζ μεταφέρονται κάθε χρόνο πάνω από 80 εκατομμύρια τόνοι LNG από το Κατάρ και τα ΗΑΕ, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο 20% της παγκόσμιας προσφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Μέχρι το 2030, το ποσοστό αυτό θα μπορούσε να αυξηθεί σχεδόν στο 30%, καθώς τίθενται σε λειτουργία νέες παραγωγικές μονάδες.
Η Ασία στο επίκεντρο – παγκόσμιες συνέπειες
Η περιοχή που εξαρτάται περισσότερο από την ομαλή λειτουργία των Στενών του Ορμούζ είναι η Ασία.
Από πρακτικής άποψης, ακόμη και ένας προσωρινός αποκλεισμός ή απλώς ο μόνιμος φόβος ενός τέτοιου σεναρίου αρκεί για να προκαλέσει εκτίναξη των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Αν πολλοί αρνητικοί παράγοντες συμπέσουν ταυτόχρονα, οι τιμές δεν θα υποχωρήσουν, όπως προβλέπουν ορισμένοι, αλλά θα εκραγούν.
Τι σημαίνει αυτό για τη Ρωσία
Για τη Ρωσία, ένα τέτοιο σενάριο συνεπάγεται αυξημένη παγκόσμια μεταβλητότητα, αλλά και μια δυνητική ενίσχυση της ανταγωνιστικής της θέσης.
Ως προμηθευτής πετρελαίου και φυσικού αερίου εκτός της διαδρομής του Ορμούζ, η Μόσχα θα μπορούσε να επωφεληθεί, κυρίως στις ασιατικές αγορές, σε έναν κόσμο όπου ένα στενό πέρασμα μπορεί να καθορίσει την τύχη της παγκόσμιας ενέργειας.